Hoe doe je dat? – De kracht van erkennen (deel 1)

Miskend Talent, dat is van toepassing op veel hoogbegaafde kinderen. Ze zijn niet gezien en ze worden niet gehoord. Het begint al jong, zie de blog ‘Ken je dat kind? – Deel 12 miskend Talent’. Inmiddels praat het hele land er over dat we wel de ‘excellentie’ naar boven moeten halen. We moeten deze groep kinderen tot bloei brengen. Wat ontbreekt er dan? Hoe pakken we dit aan? Om antwoord te geven op deze vragen moeten we goed kijken naar de eigenschappen en behoeften van deze kinderen. Intelligentie is natuurlijk belangrijk maar zonder erkenning heeft de uitdaging die je geeft maar de helft van het effect dat het kan hebben.

De eigenschappen van deze kinderen zijn divers zoals in elke groep. Toch zijn er ook een aantal eigenschappen die een grote rol spelen bij bijna elk hoogbegaafd kind. Deze eigenschappen komen voort uit onderzoek van Tessa Kieboom en het CBO te Antwerpen. Deze eigenschappen zijn:

  1. Perfectionisme
  2. Een sterk rechtvaardigheidsgevoel
  3. Kritisch ingesteld zijn
  4. Gevoelig

Samen met andere experts praat ik regelmatig over deze eigenschappen en hoe deze krachtige sterke kanten vaak een negatieve rol spelen in het leven van deze kinderen. Een eigenschap die ik persoonlijk mis in het rijtje is autonomie. Ik denk dat ook die eigenschap meegenomen moet worden in de vraag ‘Hoe kunnen we dit kind erkennen?’. Al deze eigenschappen ga ik uitgebreid toelichten en in dit eerste deel komt ‘Perfectionisme’ aan bod.

Perfectionismezijnsluik-perfectionisme

De lat ligt hoog, voor de omgeving en voor het kind zelf. Het kind vind zichzelf heel vaak een mislukkeling omdat het zijn eigen lat niet haalt. Wat je tekent mo
et realistisch zijn, wat je zegt moet kloppen en wat je doet moet goed gaan. Fouten maken leidt tot een groot gevoel van afkeuring en falen. Tot in het diepst van hun tenen. Proberen deze kinderen dan alles helemaal goed te doen? Nee, zij ruimen ook hun spullen niet op, zij lopen ook de kantjes er vanaf als een taak niet noodzakelijk of interessant is en zij verklooien vaak bewust hun werk. Deels omdat kinderen nou eenmaal kinderen zijn. Deels omdat ze het liever bewust verklooien dan toe moeten geven dat ze niet goed zijn in een taak. De omgeving zal geneigd zijn het kind te helpen door hem continue te wijzen op mogelijke verbeteringen. Het kind vat dit op als een continue terechtwijzing. Hij kan toch niets goed doen zal zijn conclusie zijn. Reden te meer om nog meer werk te verklooien. Het intense gevoel en een vaste mindset zijn beide zaken waarmee we het kind kunnen helpen.

Een vaste mindset is niet altijd erg maar als je alle nieuwe dingen vermijd en nooit enthousiasme kunt opbrengen voor taken waarvoor inspanning vereist is, dan is het tijd om aan de slag te gaan. Voor kinderen heeft Het Talentenlab een werkboek ontwikkelt ‘Fixie en Growie’. Groepsgewijs of individueel kan een begeleider een kind helpen naar zijn mindset te kijken. Door oefeningen ontwikkelt het kind op een speelse wijze richting een groeimindset. In trainingen deel ik met ouders en professionals ook diverse oefeningen en filmpjes waardoor je met het kind aan de slag kunt. Het allerbelangrijk
ste is dat je zelf laat zien dat je een groeimindset hebt of probeert te ontwikkelen. Goed voorbeeld doet goed volgen. Laat het kind zien hoe zijn kracht kan leiden tot doorzetten, grondigheid en vasthouden.

Het intense gevoel wat komt kijken bij perfectionisme is natuurlijk een belangrijk onderwerp voor gesprekken. Het kind moet leren in zijn innerlijke dialoog milder te zijn. De lat mag best wat lager op sommige momenten en bij een gesteld doel mag er ruimte zijn voor oefening en strategie. Het gevoel van mislukking en falen wordt sterker als er nooit over gesproken wordt. Door gesprekken leert het kind meer realistische verwachtingen te hanteren en leert hij dat zijn gevoel een signaal is. Het signaal om te kiezen voor een andere mindset, een andere strategie, meer oefening of om milder te zijn naar zichzelf. Het praten erkent het gevoel en ook de hulp die je biedt is een vorm van erkenning. Het kind wordt serieus genomen in hoe hij omgaat met dit gevoel en deze eigenschap. Het is erg belangrijk in dit leerproces geen loze opmerkingen te maken als: ‘Ach joh, dan probeer je het toch nog een keer.’ Het gevoel dat het kind heeft moet eerst besproken worden. Zonder dat voelt het alsof het gebagatelliseerd wordt. Gaande weg het proces is het natuurlijk wel fijn om humor in te bouwen zodat het kind leert luchtiger om te gaan met zijn proces.

Al met al is het dus belangrijk te “zien” dat de onzekerheid en afkeuring vanuit het kind een belangrijke rol spelen, de impact van opmerkingen van de omgeving erg groot is en dat het kind gebaat is bij hulp. Door dit te doen erken je het kind met een perfectionistische inslag en kan je het kind helpen deze eigenschap in te zetten als kracht.

 

Volgende keer ga ik in op de eigenschappen ‘Een sterk rechtvaardigheidsgevoel’ en ‘Kritisch ingesteld zijn’.

Deel 2: Rechtvaardigheidsgevoel en Kritisch ingesteld zijn

Deel 3: Autonomie en Gevoeligheid

Fanny
https://www.gripoptalent.nl/

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll to Top